Type opslagapparaten

Ontdek de vele apparaten die zijn ontworpen om jouw digitale opslagcapaciteit te vergroten en ontdek hoe ze werken.

Opslag in computersystemen

Een opslagapparaat is een stuk hardware dat voornamelijk wordt gebruikt voor het opslaan van gegevens. Elke desktopcomputer, laptop, tablet en smartphone beschikt over een soort opslagapparaat. Daarnaast kun je aparte, externe opslagstations aanschaffen die met meerdere apparaten kunnen worden gebruikt.

Je hebt opslag niet alleen nodig voor het opslaan van bestanden, maar ook voor het uitvoeren van taken en toepassingen. Elk bestand dat je op jouw computer aanmaakt of opslaat, wordt op het opslagapparaat van jouw computer bewaard, net als alle toepassingen die je gebruikt en het besturingssysteem van jouw computer.

Naarmate de technologie zich in de loop van de tijd heeft ontwikkeld, zijn ook de apparaten voor gegevensopslag flink geëvolueerd. Tegenwoordig zijn opslagapparaten in vele soorten en maten verkrijgbaar, en bestaan er verschillende typen opslagapparaten die bedoeld zijn voor verschillende apparaten en toepassingen.

Een opslagapparaat wordt ook wel een opslagmedium genoemd en de digitale opslagruimte wordt uitgedrukt in megabytes (MB), gigabytes (GB) of terabytes (TB) .

Op sommige computeropslagapparaten kunnen gegevens permanent worden opgeslagen, terwijl andere alleen tijdelijk gegevens kunnen bevatten. Elke computer heeft zowel een primaire als secundaire opslag, waarbij de primaire opslag dienstdoet als het kortetermijngeheugen van een computer en de secundaire opslag als het langetermijngeheugen van een computer kan worden beschouwd.

Primaire opslag: het Random Access Memory (RAM)

Het Random Access Memory of RAM is het primaire geheugen van een computer.

Als je op jouw computer aan een bestand werkt, worden er tijdelijk gegevens in jouw RAM opgeslagen. Door het RAM kun je alledaagse taken uitvoeren, zoals het openen van toepassingen, het laden van webpagina's, het bewerken van documenten of het spelen van games. Daarnaast stelt het RAM je in staat om snel van de ene taak naar de andere te springen zonder je voortgang te verliezen. Hoe groter het RAM van jouw computer, hoe soepeler en sneller je kunt multitasken.

Het RAM is een tijdelijk geheugen, wat betekent dat het geen gegevens kan vasthouden als het systeem eenmaal is uitgeschakeld. Als je bijvoorbeeld een stuk tekst kopieert, daarna jouw computer opnieuw opstart en vervolgens probeert de tekst in een document te plakken, zul je merken dat jouw computer de gekopieerde tekst is vergeten. Dit komt doordat de tekst slechts tijdelijk in jouw RAM is opgeslagen.

Het RAM maakt het voor een computer mogelijk om in willekeurige volgorde toegang te krijgen tot gegevens. Daardoor leest en schrijft het RAM veel sneller dan de secundaire opslag van een computer.

Secundaire opslag: harde schijven (HDD) en solid-state drives (SSD)

Naast het RAM beschikt elke computer ook over een tweede opslagschijf voor het langdurig opslaan van gegevens. Deze schijf wordt ook wel secundaire opslag genoemd. Elk bestand dat je aanmaakt of downloadt, wordt opgeslagen op de secundaire opslag van de computer. In computers worden twee soorten opslagapparaten als secundaire opslag gebruikt: de harde schijf (HDD) en solid-state drive (SSD) . Hoewel harde schijven de meer traditionele optie vormen, zijn SSD's hard op weg de geprefereerde technologie voor secundaire opslag te worden.

Secundaire opslagapparaten zijn vaak verwijderbaar, waardoor je de opslag van jouw computer kunt vervangen of uitbreiden. Het is ook mogelijk om jouw opslagstation naar een andere computer te verplaatsen. Hier zijn echter enkele uitzonderingen op, zoals MacBooks, die geen verwijderbare opslag hebben.

Harde schijven (HDD)

De harde schijf (HDD) is de oorspronkelijke harde schijf . Deze magnetische opslagapparaten bestaan al sinds de jaren vijftig en zijn in de loop van de tijd enorm geëvolueerd.

Een harde schijf bestaat uit een stapel draaiende metalen schijven die platen worden genoemd. Elke draaiende schijf beschikt over biljoenen kleine fragmenten die kunnen worden gemagnetiseerd om bits weer te geven (in binaire code uitgedrukt in 1-en en 0-en). Een aangedreven arm met een lees-/schrijfkop scant de draaiende platen en magnetiseert fragmenten om gegevens naar de harde schijf te schrijven of detecteert de magnetische lading om de harde schijf te lezen.

Harde schijven worden niet alleen als laptop- en pc-opslag gebruikt, maar ook voor servers en tv- en satellietrecorders.

Solid-state drives (SSD)

Solid-state drives zijn een veel recentere uitvinding uit de jaren negentig. SSD's maken geen gebruik van magneten en schijven, maar van een type flashgeheugen dat NAND wordt genoemd. In een SSD worden gegevens opgeslagen door middel van halfgeleiders die in de schijf de elektrische stroom van circuits veranderen. Dit betekent dat SSD's, in tegenstelling tot harde schijven, geen bewegende onderdelen nodig hebben om te werken.

Hierdoor werken SSD's niet alleen sneller en soepeler dan harde schijven (een harde schijf heeft meer tijd nodig voor het verzamelen van gegevens vanwege de mechanische platen en koppen), maar gaan ze over het algemeen ook langer mee dan harde schijven (die door de vele ingewikkelde bewegende kwetsbaarder zijn voor schade en slijtage).

Naast moderne pc's en geavanceerde laptops vind je SSD's in smartphones, tablets en soms in videocamera's.

Externe opslagapparaten

Behalve de opslagmedia in een computer, zijn er ook externe digitale opslagapparaten op de markt. Deze worden vaak gebruikt voor het uitbreiden van de opslagcapaciteit wanneer een computer weinig ruimte heeft of voor het vergroten van de draagbaarheid. Daarnaast worden ze gebruikt om een eenvoudige bestandsoverdracht van het ene apparaat naar het andere mogelijk te maken.

Externe harde schijven en SSD's

Zowel harde schijven als SSD's zijn ook als externe schijf verkrijgbaar. Van alle externe opties bieden deze over het algemeen de grootste opslagcapaciteit. Zo zijn er externe harde schijven die tot 20 TB aan opslag bieden en (redelijk geprijsde) externe SSD's met maximaal 8 TB aan opslag.

Externe harde schijven en SSD's werken op exact dezelfde manier als hun interne tegenhangers. De meeste externe schijven kunnen op elke computer worden aangesloten. Ze zijn dus niet gebonden aan één apparaat, waardoor ze een goede oplossing bieden voor de bestandsoverdracht tussen apparaten.

Flashgeheugens

Het flashgeheugen werd eerder al genoemd in het stukje over SSD's. Een flashgeheugen bevat biljoenen onderling verbonden flashgeheugencellen waarop gegevens worden opgeslagen. Deze cellen bevatten miljoenen transistors die, wanneer ze in- of uitgeschakeld zijn, in binaire code een 1 of 0 vertegenwoordigen, waardoor een computer gegevens kan lezen en schrijven op basis van de elektrische stroom van de transistors.

De USB-flashdrive is misschien wel het meest herkenbare type flashgeheugen. Deze kleine, draagbare opslagapparaten worden ook wel geheugenstick of USB-stick genoeg en waren heel lang een populaire keuze voor extra computeropslag. Voordat het online delen van bestanden snel en gemakkelijk was, waren USB-flashdrives essentieel om bestanden gemakkelijk van het ene apparaat naar het andere te verplaatsen.

Tegenwoordig kan een USB-stick tot 2 TB aan opslagruimte bevatten. Ze zijn per gigabyte duurder dan een externe harde schijf, waardoor ze niet geschikt zijn voor het bewaren van al jouw persoonlijke gegevens, maar wel handig zijn als eenvoudige oplossing voor het tijdelijk opslaan en overbrengen van kleinere bestanden.

Afgezien van USB-drives, bevatten flashgeheugens ook SD- en geheugenkaarten, die ook als opslagmedium worden gebruikt voor digitale camera's.

Optische opslagapparaten

Cd's, dvd's en blu-rays worden voor veel meer gebruikt dan alleen het afspelen van muziek en video's. Ze kunnen ook als opslagapparaten worden gebruikt en worden gezamenlijk optische opslagapparaten of optische schijfmedia genoemd.

Op deze schijven wordt een binaire code opgeslagen in de vorm van minuscule putjes langs een baan die vanuit het midden van de schijf in een spiraal naar buiten draait. Wanneer de schijf in gebruik wordt genomen, draait deze met een constante snelheid, terwijl een laser in de schijf de putjes op de schijf scant. De manier waarop de laser een putje scant of weerkaatst, bepaalt of het een binair getal van 0 of 1 vertegenwoordigt.

Een dvd heeft een kleinere spoorbreedte dan een cd, waardoor er meer gegevens kunnen worden opgeslagen, ondanks dat beide hetzelfde formaat hebben. In dvd-stations wordt ook een fijnere rode laser gebruikt dan in cd-stations. Er bestaan ook dvd's met een dubbele laag, waardoor de capaciteit verder wordt vergroot. Blu-rays gaan een stapje verder en slaan gegevens op in meerdere lagen met nog kleinere putjes waarvoor een nog fijnere blauwe laser nodig is om ze te lezen.

Cd-rom, dvd-rom en bd-rom verwijzen naar optische opslagschijven die alleen-lezen zijn, wat betekent dat de gegevens permanent op deze schijven zijn geschreven en niet kunnen worden verwijderd of overschreven. Deze schijven worden vaak gebruikt voor software-installatieprogramma's en kunnen niet als persoonlijk opslagapparaat worden gebruikt.

Cd-r, dvd-r en bd-r-schijven kunnen wel worden beschreven, maar niet worden overschreven. Alle gegevens die je op een lege beschrijfbare schijf opslaat, worden vervolgens permanent op die schijf opgeslagen. Je kunt ze dus gebruiken voor het opslaan van gegevens, maar ze zijn niet zo flexibel in gebruikt als andere opslagapparaten.

Cd-rw, dvd-rw en bd-re zijn herschrijfbaar, zodat je er voortdurend nieuwe gegevens op kunt opslaan en ongewenste gegevens kunt wissen. Hoewel deze schijven grotendeels zijn ingehaald door modernere technologie zoals het flashgeheugen, waren cd-rw's lange tijd de beste keuze voor externe opslag. Zo hebben de meeste desktopcomputers en laptops een cd- of dvd-station.

Op een cd kan maximaal 700 MB aan gegevens worden opgeslagen, een dvd-dl kan maximaal 8,5 GB bevatten en op een blu-ray kun je tussen de 25 en 128 GB aan gegevens kwijt.

Diskettes

Hoewel diskettes op dit moment vrijwel niet meer bestaan, is deze opsomming van opslagapparaten niet compleet zonder de bescheiden diskette te noemen. Diskettes waren de eerste algemeen verkrijgbare draagbare, verwijderbare opslagapparaten. Ze werken op dezelfde manier als harde schijven, al is het op een veel kleinere schaal.

De opslagcapaciteit van diskettes was nooit groter dan 200 MB en het duurde daarom niet lang voordat cd-rw's en flashdrives de favorieten onder de opslagmedia werden. De iMac was in 1998 de eerste pc die zonder diskettestation op de markt kwam en daarna nam het ruim 30-jarige bewind van de diskette snel af.

Cloudopslag

Hoewel cloudopslag niet echt een apparaat is, is deze opslag het nieuwste en meest veelzijdige type voor computers. De cloud is niet één plaats of object, maar eerder een enorme verzameling servers die in datacenters over de hele wereld zijn ondergebracht. Wanneer je een document in de cloud opslaat, sla je het dus op deze servers op.

Doordat alles online wordt opgeslagen, neemt cloudopslag geen secundaire opslag van jouw computer in, waardoor je ruimte bespaart .

Cloudopslag beschikt over aanzienlijk hogere opslagcapaciteiten dan een USB-flashgeheugen of andere fysieke opties. Zo hoef je niet elk apparaat te doorzoeken om een bestand te vinden.

Hoewel externe harde schijven en SSD's ooit de voorkeur hadden vanwege hun draagbaarheid, schieten ook zij tekort in vergelijking met cloudopslag. Er zijn niet veel externe harde schijven die je in jouw zak kunt stoppen. Natuurlijk zijn ze kleiner en lichter dan de interne opslagschijf van een computer, maar ze zijn nog steeds tastbare apparaten waarvoor je moet zorgen. De cloud heb je daarentegen altijd bij de hand, neemt geen enkele fysieke ruimte in en heeft geen van de fysieke kwetsbaarheden van een externe schijf.

Externe opslagapparaten waren ooit populair als snelle oplossing voor de overdracht van bestanden, maar ze zijn natuurlijk alleen nuttig als je tot elk apparaat fysiek toegang hebt. Cloudcomputing is perfect geschikt voor bedrijven die in deze tijden op afstand werken. Het zou waarschijnlijk niet in je opkomen om naar een collega in het buitenland een USB-stick met een groot bestand te versturen. Cloudopslag slaat dus als het ware een brug tussen externe medewerkers, waardoor samenwerken op afstand een fluitje van een cent wordt.

Als je vergeet een harde schijf met belangrijke documenten naar een vergadering mee te nemen, zit er niets anders op dan rechtsomkeert te maken om de schijf te halen. Wanneer een harde schijf kapot gaat of kwijtraakt, is het onwaarschijnlijk dat je deze gegevens ooit terugkrijgt. Deze risico's gelden niet voor cloudopslag. Er wordt een back-up van jouw gegevens gemaakt en deze zijn altijd en overal toegankelijk, zolang je maar over een internetverbinding beschikt.

Dankzij de slimme synchronisatie van Dropbox heb je rechtstreeks vanaf jouw desktop toegang tot elk bestand in jouw Dropbox, waardoor het net lijkt alsof jouw bestanden lokaal zijn opgeslagen, terwijl ze geen schijfruimte in beslag nemen. Door al jouw bestanden in Dropbox op te slaan, heb je ze altijd in één klik bij de hand, zijn ze toegankelijk vanaf elk apparaat met een internetverbinding en kunnen ze in een handomdraai worden gedeeld.