Czym jest nauka zdalna

Dowiedz się, czym jest nauka zdalna, na czym polega i jak w pełni wykorzystać jej potencjał.

Czym jest nauka zdalna

Nauka zdalna jest formą edukacji na odległość, bez fizycznej sali lekcyjnej. Z historycznego punktu widzenia nauka zdalna w głównej mierze odnosi się do programów studiów, które umożliwiały studentom kształcenie na odległość. Obecnie nauka zdalna dotyczy nie tylko uczniów szkół wyższych, ale również szkół podstawowych, gimnazjów i liceów.

Typy nauki zdalnej

Oto kilka sposobów organizowania nauki zdalnej:

Wideokonferencje

To najpopularniejsza forma nauki zdalnej. Lekcje i wykłady prowadzone są podczas telekonferencji lub webinaru w Zoom. W trakcie niektórych tego typu zajęć jeden z nauczycieli prowadzi lekcję, podczas gdy inny odpowiada na bieżąco na pytania i monitoruje uczniów.

Pozwala to na bezpośrednią interakcję między uczniem a nauczycielem, dzięki czemu taki sposób przeprowadzania nauki zdalnej najbardziej przypomina tradycyjne środowisko klasy.

Nauka asynchroniczna

Nauka asynchroniczna polega na zachęcaniu uczniów do samodzielnej pracy. Nie ma zajęć grupowych, a jedynie cotygodniowe zadania do wykonania w terminie ustalonym oddzielnie dla każdego uczestnika zajęć. Ta metoda samodzielnej nauki zapewnia uczniom elastyczność we wdrażaniu własnych rozwiązań i układaniu własnych harmonogramów nauki. Niestety nie sprzyja ona integracji grupy i bezpośredniej komunikacji z nauczycielem.

Kursy otwarte

Kursy otwarte przypominają kursy asynchroniczne, jednak są one jeszcze mniej restrykcyjne. Kursy otwarte nie wymagają przesyłania cotygodniowych zadań, dzięki czemu uczniowie mogą w odpowiednim dla siebie czasie poświęcać się nauce i lepiej rozplanować pozalekcyjne zobowiązania. To dobre rozwiązanie dla pracowników pełnoetatowych, rodziców i każdego, kto chce się uczyć, ale nie ma możliwości dopasowania tradycyjnych kursów do swojego harmonogramu.

Każda instytucja ma swoją własną metodę i strukturę przeprowadzania zajęć na odległość i każda z nich prawdopodobnie wpasuje się w którąś z podanych wyżej kategorii lub będzie hybrydą różnych typów nauki zdalnej. Kształcenie asynchroniczne i otwarte kursy są bardziej powszechne w szkolnictwie wyższym.

Zalety nauki zdalnej

Otwarte kursy gwarantują dużo większą elastyczność – nie tylko w zakresie miejsca, ale także czasu, co sprawia, że nauka zdalna jest dobrym rozwiązaniem dla osób, które podczas studiów pracują w pełnym wymiarze godzin. Dla wielu możliwość łączenia pracy w pełnym wymiarze godzin z nauką zdalną może być tym, co sprawia, że nauka jest przystępna.

Pod względem kosztów nauka zdalna jest zazwyczaj tańsza niż zajęcia na kampusie, ponieważ wymaga ona mniej zasobów i infrastruktury.

Kursy na odległość dają nieraz możliwość studiowania tych kierunków i zdobywania tych kwalifikacji, które mogą nie być dostępne w formie stacjonarnej, ponieważ można zrealizować kurs przeprowadzany przez każdą uczelnię wyższą na świecie – bez konieczności wychodzenia z domu.

Wady nauki zdalnej

Myśląc o efektywnej formie nauki zdalnej, warto rozważyć każdy styl uczenia się. Uczniowie są różni: wzrokowcy, słuchowcy, językowcy, kinestetycy, analitycy i tacy, którzy wolą uczyć się w towarzystwie lub w samotności.

Nauczyciel musi mieć pewność, że, prowadząc klasę, uwzględnia każdy styl uczenia się. Można osiągnąć to w sali lekcyjnej, jednak w przypadku nauki zdalnej zachęcenie kinestetyków i uczniów potrzebujących interakcji z innymi może być trudne. Bez odpowiednich narzędzi ograniczone są również możliwości wspólnego uczenia się.

Problemem podczas nauki zdalnej może być dyscyplina. Psoty, które zdarzają się w klasie, mają miejsce również podczas telekonferencji – tyle tylko, że trudniej jest mieć nad nimi kontrolę na odległość.

Gdy uczniowie są w domu, wokół nich znajduje się więcej „rozpraszaczy” niż w szkole. Trudniej może być wychwycić rozmowy między uczniami podczas lekcji i zapobiegać im, ponieważ nauczyciel prawdopodobnie nie może ich usłyszeć.

Z kolei uczniom może nie być łatwo dostosować się do nowego schematu. Bez bezpośredniego zaangażowania ze strony nauczycieli i kolegów i koleżanek z klasy mogą szybko poczuć się odizolowani i zagubieni. Zdrowie psychiczne stanowi ważny aspekt nauczania zdalnego; interakcja i zaangażowanie są niezbędne dla rozwoju młodych ludzi, a nauka zdalna może wydawać się przeszkodą.

Wskazówki dla uczniów dotyczące nauki zdalnej:

  • Ustal harmonogram i trzymaj się go. Zaletą kształcenia na odległość jest to, że często możemy zdecydować, kiedy i gdzie się uczymy. Jednak jeśli nie mamy ustalonego spójnego planu zajęć, może to być również niekorzystne. Na naukę wygospodaruj zatem określone godziny i możliwie jak najściślej się ich trzymaj. Jeśli nie stworzysz spójnego planu, możesz szybko stracić koncentrację i motywację.
  • Wygospodaruj przestrzeń do nauki. Jeśli to możliwe, wyznacz sobie w domu oddzieloną od części mieszkalnej przestrzeń do nauki. Ułatwia to oddzielenie nauki od zabawy, ponieważ wiesz, że znajdujesz się wtedy w „klasie” i tak właśnie należy do tego podchodzić.
  • Przygotuj się na nadchodzący dzień. Poranne przygotowania powinny wyglądać tak, jakbyś udawał(a) się do szkoły. Nie przełączysz się na tryb szkolny, jeśli przez cały dzień będziesz mieć na sobie piżamę. Dobra poranna rutyna to pierwszy krok do udanego dnia.
  • Zapoznaj się z narzędziami. Nie chcesz pozostawać w tyle z powodu problemów technicznych, więc upewnij się, że masz wystarczającą ilość czasu, by zapoznać się z potrzebną technologią.
  • Rób sobie przerwy. Układając swój własny plan zajęć, pamiętaj o przerwach. Ciągła nauka przez wiele godzin może nie być tak produktywna. Musisz dać sobie czas na przetworzenie przyswojonego materiału.
  • Bądź na bieżąco. Jako że nie znajdujesz się w klasie, nie będziesz mieć nad sobą nauczyciela, który będzie przypominał Ci o nadchodzących terminach lub egzaminach. W przypadku nauczania na odległość, to głównie do Ciebie należy upewnienie się, że wykonujesz wszystkie zadania. Upewnij się, że masz pewny kalendarz i ustaw przypomnienia, by śledzić zadania, które należy wykonać.
  • Pozostań w kontakcie z kolegami i koleżankami z klasy. Jeśli Twoje wirtualne zajęcia nie oferują zbytnio możliwości interakcji, rozważ utworzenie grupy klasowej, by pozostać w kontakcie z kolegami i koleżankami z klasy, a także by mieć pewność, że wszyscy z powodzeniem realizują program. Wykorzystaj narzędzia do współpracy takie jak Dropbox Paper, by łatwo udostępniać notatki, pliki projektowe i inne związane z kursem materiały, a także by usprawniać komunikację w grupie.

Wskazówki dla nauczycieli dotyczące nauki zdalnej:

  • Spraw, by technologia edukacyjna była Twoim asystentem. Przejście na nauczanie online jest wyzwaniem, ale poznając cyfrowy krajobraz, szybko zyskasz przewagę. Skorzystaj z wielu aplikacji, narzędzi i usług zaprojektowanych w celu ułatwienia nauki online.
  • Zachęcaj do współpracy. Myśl nieszablonowo, by tworzyć projekty ułatwiające wspólną naukę. Korzystaj z narzędzi online takich jak Dropbox Paper, by ułatwić współpracę grupową i dzielenie się opiniami.
  • Pozostań w kontakcie z uczniami. Jeśli możesz, rozmawiaj z każdym uczniem bezpośrednio. Oczywiście będzie to trudne, jeśli uczysz większą grupę niż zwykle, ale jeśli możesz pozwolić sobie na indywidualne rozmowy, interakcje twarzą w twarz napędzą motywację Twoich uczniów, a Tobie pomogą zidentyfikować trudności każdego z nich. Jeśli spotkania twarzą w twarz nie są możliwe, upewnij się, że komunikujesz się ze swoimi uczniami za pośrednictwem poczty e-mail lub wiadomości błyskawicznych. Przypomnij im, że mogą się do Ciebie osobiście zgłosić po pomoc.
  • Regularnie dziel się opiniami. Informacje zwrotne motywują uczniów i pomagają im rozpoznawać ich mocne i słabe strony, wspierając w ten sposób ich rozwój. To szczególnie ważne w przypadku nauki na odległość, gdzie uczniowie mogą czuć się nieco odizolowani i zagubieni w kontekście swoich postępów i wyników.
  • Dyskutuj z innymi nauczycielami. Podobnie jak rodzice powinni rozmawiać z innymi rodzicami, a uczniowie z innymi uczniami, nauczyciele również powinni ze sobą dyskutować i dzielić się doświadczeniami, radami i troskami.
  • Zachowaj spójność. Po znalezieniu odpowiedniego systemu, trzymaj się go i staraj się zawsze zachowywać spójność w zakresie wykorzystywanych narzędzi i planów lekcji. Cyfrowe uczenie się może z początku wydawać się chaotyczne, jednak zachowanie spójności pomoże Ci lepiej wdrożyć uczniów i wprowadzić ich we właściwy sposób myślenia.
  • Pytaj o opinię. Otrzymywanie informacji zwrotnych jest równie ważne jak ich przekazywanie – szczególnie w przypadku testowania nowego systemu. By wiedzieć, co się sprawdzi, a co nie w przypadku Twoich uczniów, będzie Ci potrzebna ich szczera opinia na temat wykorzystywanych przez Ciebie narzędzi. Musisz wiedzieć, czy te narzędzia przyczyniają się do ich rozwoju.
 

Rozwój nauczania zdalnego wiąże się z wieloma konsekwencjami i nieprzewidzianymi sytuacjami. Czy zmierzamy już w stronę przyszłości, w której nauka w domu będzie tak niezawodna, że zapomnimy o tym, że kiedyś z powodu obfitych opadów śniegu zamykano szkoły? Czy cyfrowe dioramy są przyszłością projektów naukowych? Czas pokaże, w którą stronę się to rozwinie, ale jeśli będziesz postępować zgodnie z powyższymi wskazówkami, z łatwością dostosujesz się do nowych warunków.