Czym jest chmura?

Wszyscy słyszeliśmy określenie „chmura”, jednak nie dla każdego jest ono do końca jasne. Dowiedz się, czemu „chmura” przydaje się zarówno osobom prywatnym, jak i firmom.

Czym jest przetwarzanie w chmurze i jak to działa?

Być może koncept chmury i powiązanych z nią funkcji nie są Ci obce. Teraz przyjrzymy się jednak dokładniej ich działaniu i temu, dlaczego chmura stała się tak popularna w tak krótkim czasie. Bardzo możliwe, że zdarzyło Ci się już korzystać z funkcji przetwarzania w chmurze, nawet jeśli zupełnie nic o niej nie wiesz.

„Chmurą” nazywamy „chmurę obliczeniową”. Termin ten odnosi się do zadań i funkcji świadczonych i hostowanych online na zasadzie przedpłaty. Już od pewnego czasu mamy możliwość przechowywania i obsługiwania danych oraz zarządzania nimi przez Internet, jednak przetwarzanie w chmurze jest płatną usługą, która umożliwia to na znacznie większą skalę.

Po pierwsze, należy wyjaśnić, że chmura nie jest usługą w pełni wirtualną. To znaczy, że choć pliki nie są zapisane bezpośrednio na Twoim komputerze, muszą one być połączone z jakimś urządzeniem, znajdującym się gdzieś na świecie. Kiedy przesyłasz plik do chmury, używając usługi takiej jak np. Dropbox, zostanie on wysłany przez Internet na serwer – prawdziwy, fizyczny serwer. Dostawcy usług chmury mają setki tysięcy fizycznych serwerów, zwanych łącznie „farmami serwerów”, które znajdują się w centrach danych na całym świecie.

Najprościej mówiąc, chmura jest zbiorem rozproszonych na całym świecie serwerów i centrów danych, na których możemy przechowywać dane.

Jest to więc cyfrowa jednostka pamięci, na której możesz przechowywać wszystkie swoje pliki, z tą różnicą, że korzystając z jednostki pamięci musisz fizycznie mieć ją przy sobie, aby uzyskać dostęp do Twoich danych, natomiast w przypadku chmury możesz mieć do nich dostęp z każdego urządzenia, jeśli ma ono połączenie z Internetem.

Dla wyjaśnienia, „chmura” nie jest jednym fizycznym urządzeniem. Jest czymś bardziej abstrakcyjnym. „Chmura” jest właściwie metaforą Internetu samego w sobie. Jeśli przechowujesz plik w chmurze, przechowujesz go online. Przy odpowiednich zasobach i infrastrukturze każdy mógłby hostować swoją własną chmurę. Nie jest to jednak łatwe zadanie, a z pewnością nie jest ono tanie, więc mówiąc o usłudze chmury mamy na myśli usługi na wysokim poziomie świadczone przez dostawców takich jak Dropbox.

Aby lepiej to zobrazować, posłużymy się analogią do elektryczności. Korzystanie z własnego generatora energii byłoby bardzo kosztowne i wymagałoby wielu prac konserwacyjnych. Dlatego więc mamy dostawców energii, którzy obsługują jeden duży generator, do którego dostęp ma każdy z nas, a opłaty naliczane są według zużycia. Analogicznie, bardziej wydajnym i opłacalnym rozwiązaniem jest zezwolenie dostawcy usługi chmury na hostowanie i przechowywanie Twoich danych bez konieczności tworzenia własnej infrastruktury.

Funkcje inne niż usługi przechowywania w chmurze

Chmurę najprościej można określić jako cyfrowe rozwiązanie w dziedzinie przechowywania danych, jednak pod hasłem „przetwarzanie w chmurze” możemy wyodrębnić trzy różne funkcje podstawowe: model IaaS – od angielskiego określenia „Infrastructure as a Service” („infrastruktura jako usługa”), PaaS – od angielskiego określenia „Platform as a Service” („platforma jako usługa”) i Saas – od angielskiego określenia „Software as a Service” („Oprogramowanie jako usługa”).

  • Infrastruktura jako usługa (IaaS) odnosi się do usług dostawców chmury dotyczących udostępniania miejsca na serwerze na dowolne cele: od przechowywania danych po hosting stron internetowych. W takim przypadku wciąż będziesz zarządzać danymi, stroną internetową czy aplikacją, natomiast dostawca chmury po prostu udostępnia Ci w tym celu odpowiednie zasoby komputerowe.

    Przykładem IaaS jest przechowywanie plików za pomocą Dropbox. Masz dostęp do danych, możesz je modyfikować i dodawać wedle życzenia, natomiast Dropbox zapewnia serwery do ich przechowywania.

    Innym przykładem może być Netflix, który korzysta z modelu IaaS, aby skutecznie zarządzać ogromnymi ilościami danych, po które bez przerwy sięgają użytkownicy na całym świecie – mogą oni szybko uzyskać do nich dostęp bez konieczności pobierania jakichkolwiek plików. Netflix natomiast może przechowywać rozrastające się w nieskończoność katalogi treści, bez tworzenia własnego, ogromnego centrum danych.

    Poza tym, prawie każda strona internetowa, którą odwiedzasz jest hostowana w chmurze przy użyciu modeli IaaS.
  • Platforma jako usługa (PaaS) jest to model podobny do Iaas, jednak pozostawia on nieco więcej kontroli w rękach dostawcy chmury. Dawniej opracowanie oprogramowania i testowanie go na miejscu pochłaniało dużo czasu, środków finansowych i miejsca. PaaS oferuje użytkownikom wirtualną platformę do tworzenia i testowania backednów – zapewnia programistom wirtualną strukturę do tworzenia oprogramowania online. Serwerami i przechowywaniem danych wciąż zajmuje się wtedy dostawca chmury. Modele PaaS oferują więc wirtualne rozwiązanie pomagające uniknąć ryzyka straty związanego z tworzeniem i testowaniem na miejscu.
  • Oprogramowanie jako usługa (SaaS) odnosi się do każdego typu oprogramowania, które działa w chmurze. Przykładem jest Dropbox Paper. Aplikacja ta pozwala Ci tworzyć, edytować, udostępniać pliki online we współpracy z innymi członkami zespołu bez konieczności instalacji czy konfigurowania aplikacji, która dodatkowo zajmowałaby miejsce na Twoim urządzeniu – wszystkim tym zajmuje się dostawca chmury. Dostęp do aplikacji masz w każdej chwili, więc możesz pracować z plikami z dowolnego urządzenia. Innym przykładem SaaS są rozszerzenia takie jak Grammarly, które działają bezpośrednio w Twojej przeglądarce internetowej.

Krótko mówiąc, modele IaaS dają użytkownikom największą kontrolę nad ich zasobami, zapewniając im hosting i miejsce do przechowywania materiałów, modele PaaS dają mniejszą kontrolę i służą do tworzenia oprogramowania, natomiast modele SaaS dają najmniejszą kontrolę i są skierowane do użytkowników końcowych.

Czym jest chmura hybrydowa?

Zagłębiając się nieco bardziej w temat, należy powiedzieć, że istnieją chmury publiczne, prywatne, hybrydowe oraz chmury typu multi-cloud.

Chmura publiczna to taka usługa chmury, z której korzystać może każdy. Na przykład wszystkie usługi Dropbox zaliczają się do publicznych usług chmury. Każdy, kto korzysta z Dropbox wynajmuje część przestrzeni na serwerze tego dostawcy. Chmurę publiczną można więc porównać do współdzielonej przestrzeni, na przykład do dużego biura, w którym każdy ma swoje własne biurko i szafkę.

Chmura prywatna znacznie różni się od publicznej, ponieważ w przypadku tej pierwszej całe wirtualne urządzenie i infrastruktura chmury przeznaczona jest dla jednego konkretnego klienta. Ich wspólną cechą jest to, że hostowanie wciąż odbywa się online, jednak serwer, na którym przechowywane są Twoje dane należy tylko i wyłącznie do Ciebie. Niektórzy decydują się na tę opcję dla zwiększenia bezpieczeństwa danych, innym z kolei zależy na większej wydajności – jeśli serwer, na którym przechowywane są Twoje dane nie jest podzielony pomiędzy innych użytkowników, może on wykorzystać całą swoją moc przetwarzania na Twoje zadania.

Chmury prywatne, w odróżnieniu od publicznych, pozwalają swoim użytkownikom w pełni kontrolować sposób zarządzania serwerem, zabezpieczenia i tworzenia kopii zapasowych. Choć większość użytkowników zapewne będzie się skłaniała do korzystania z chmury publicznej, chmury prywatne są zdecydowanie lepszym rozwiązaniem dla tych, którzy posiadają duże zbiory danych – liczone w petabajtach.

Chmury hybrydowe korzystają zarówno z serwerów wewnętrznych, jak i serwerów chmur publicznych, co pozwala na przechowywanie większych lub bardziej poufnych dokumentów w chmurze prywatnej, a reszty dokumentów w chmurze publicznej.

Multi-cloud oznacza, że dana firma korzysta z kilka różnych chmur publicznych, a nie połączenia chmury prywatnej i publicznej, jak w przypadku chmury hybrydowej. Zazwyczaj dzieje się tak, ponieważ różni dostawcy usług chmury oferują różne usługi, a niektóre firmy potrzebują ich wszystkich.

Korzyści dla firm wynikające z korzystania z chmury

W przypadku firm, zakres korzyści wynikających z przetwarzania w chmurze jest znacznie szerszy niż sama funkcja do przechowywania danych. Możliwość przetwarzania w chmurze bardzo pozytywnie wpłynęła na produktywność, wydajność, rozwój i dobrą organizację współczesnych miejsc pracy. Do głównych korzyści wynikających z przetwarzania w chmurze dla firm można zaliczyć:

  • Oszczędność: zorganizowanie podobnego rozwiązania w siedzibie firmy byłoby niezwykle kosztowne. Dzięki chmurze utrzymywanie systemów komputerowych oraz sprzętu można zaliczyć do niepotrzebnych wydatków. Biorąc pod uwagę, że opłaty za chmurę naliczane są na zasadzie przedpłaty, zmniejszają się koszty związane z zakupem sprzętu, a także zatrudnieniem personelu i zużyciem energii. Co więcej, jeśli poświęcasz mniej czasu na kwestie informatyczne, możesz wykorzystać go na realizację Twoich celów.
  • Ratunek w przypadku awarii: tworzenie kopii zapasowych wszystkich ważnych plików jak i danych w chmurze sprawia, że nie musisz się obawiać ich utraty. Przechowywanie wszystkiego w jednym miejscu może okazać się niezwykle ryzykownym posunięciem – wszystko, od katastrofy naturalnej, poprzez nagłe przerwy w dostawie prądu, po wirusa komputerowego, może wtedy niespodziewanie pozbawić Cię niezbędnych materiałów. Dlatego chmura jest bardzo przydatnym rozwiązaniem polegającym na tworzeniu kopii zapasowych Twoich danych na kilku serwerach i w kilku lokalizacjach.
  • Ochrona i bezpieczeństwo danych: wbrew temu, co myślą niektórzy, usługi chmury obliczeniowej zapewniają Twoim prywatnym danym doskonałe bezpieczeństwo w chmurze. Mogłoby się wydawać, że najlepiej jest przechowywać nasze rzeczy tam, gdzie będziemy mogli mieć je ciągle na oku, jednak chmura jest trochę jak sejf w banku. Dostawcy usług w chmurze traktują bezpieczeństwo i ochronę Twoich danych priorytetowo – są one zaszyfrowane, a w większości przypadków masz możliwość skonfigurowania swoich własnych ustawień bezpieczeństwa. Podobnie jak bankowy sejf został stworzony po to, aby jak najbezpieczniej przechowywać kosztowności, chmura została stworzona, aby jak najbezpieczniej przechowywać dane.
  • Skalowalność: przetwarzanie w chmurze oferuje firmom nieco elastyczności – pozostawia pole do rozwoju lub, w niektórych przypadkach, zmniejszenia skali działalności. Im większa jest Twoja firma, tym więcej miejsca, czasu i pieniędzy potrzeba do jej funkcjonowania, a możliwość korzystania z chmury kiedy chcesz i jak chcesz tworzy wirtualne środowisko, które sprzyja rozwojowi. Z drugiej strony, jeśli zdarzy się tak, że firma zmniejszy skalę działalności, masz świadomość, że nie musisz płacić za sprzęt i materiały, których już nie potrzebujesz, ponieważ w przypadku usług chmury obliczeniowej płacisz tylko za to, co wykorzystujesz.
  • Elastyczność: jeśli wszystko, czego potrzebujesz jest przechowywane i obsługiwane w chmurze, masz możliwość pracy z dowolnego miejsca na świecie. Jako że obecnie tradycyjny koncept miejsca pracy bardzo dynamicznie się zmienia, usługa przetwarzania w chmurze odgrywa bardzo ważną rolę w funkcjonowaniu firm, pozwalając im działać zdalnie. Chmura obliczeniowa ułatwia także dostęp do plików i danych na urządzeniach mobilnych, co staje się obecnie coraz bardziej ważną kwestią.
  • Współpraca: możliwość zapisywania, a także tworzenia i edytowania tych plików w chmurze w dużym stopniu usprawnia współpracę. Dzięki chmurze obliczeniowej, członkowie dziesięcioosobowego zespołu mogą pracować nad jednym dokumentem z różnych lokalizacji. A dodatkowo organizacja i zarządzanie materiałami stają się prostsze niż kiedykolwiek.

Plusy chmury obliczeniowej do użytku własnego.

Istnieje wiele różnych funkcji, jakie daje nam chmura, które możemy wykorzystywać poza pracą. Najbardziej oczywistą zaletą jest oszczędność miejsca. Jeśli nie korzystasz obecnie z pamięci w chmurze, to większość Twoich plików jest zapewne zapisana na Twoim komputerze lub smartfonie. Jeśli na tym urządzeniu zabraknie Ci miejsca, możesz dokupić zewnętrzny dysk twardy, a kiedy on również się zapełni, możesz dokupić kolejny i tak dalej. W końcu znalezienie starego dokumentu, którego nagle pilnie potrzebujesz, nie będzie już takie łatwe.

Zapisanie wszystkich Twoich plików w jednej wirtualnej przestrzeni, pozwoli Ci mieć je zawsze uporządkowane i pod kontrolą bez zbędnych wydatków na dodatkowy sprzęt. Usprawni także działanie Twoich urządzeń, gdyż duża część Twoich plików zostanie przeniesiona do chmury.

Dodatkowo, łatwe w obsłudze oprogramowanie w chmurze, takie jak Dropbox Paper, pozwoli Ci oszczędzić miejsce na Twoich urządzeniach, w przeciwieństwie do aplikacji, które wymagają pobierania i instalacji. Oprogramowanie tego typu może być w większości używane jako aplikacja mobilna lub internetowa. Co za tym idzie, dzięki oprogramowaniu w chmurze możesz pracować na dowolnym urządzeniu i z dowolnego miejsca.

Dzielenie się rzeczami z bliskimi jest teraz również znacznie łatwiejsze – możesz na przykład utworzyć wspólny album ze zdjęciami, do którego dostęp będzie miała cała Twoja rodzina.

Korzyści wynikające z chmury obliczeniowej są oczywiste – bez względu na to, czy wykorzystujesz ją do potrzeb prywatnych czy zawodowych. Chmura pomoże Ci ulepszyć organizację pracy zwiększyć produktywność, usprawnić współpracę i zmniejszyć koszty, zapewniając przy tym, że Twoje dane są bezpieczne i chronione.