Wat is de cloud?

We hebben allemaal wel gehoord van de 'cloud', maar het blijft altijd een beetje een mysterie. Leer waarom de 'cloud' zo belangrijk is, zowel voor bedrijven als voor particulieren.

Wat is cloud computing en hoe werkt dit?

Misschien weet je wel enigszins wat de cloud is en wat voor soort service het is, maar we gaan nu eens goed kijken hoe het precies werkt en waarom de cloud in zo'n korte tijd zo belangrijk is geworden. De kans is groot dat je, zelfs als je niets over cloud computing services weet, deze waarschijnlijk al wel eens hebt gebruikt.

'Cloud' is een afkorting voor 'cloud computing' en verwijst naar taken en services die online op een pay-as-you-go-basis worden aangeboden of gehost. Men is al een tijdje in staat om online gegevens op te slaan, te bewerken en te beheren, maar bij cloud computing gaat het om betaalde services die dit op een veel grotere schaal doen.

Allereerst is het belangrijk om uit te leggen dat de cloud niet helemaal virtueel is en dat je bestanden weliswaar niet direct op je computer worden opgeslagen, maar dat ze toch ergens ter wereld aan een bepaald apparaat moeten worden gekoppeld. Als je iets uploadt naar de cloud, met een service als Dropbox, wordt het bestand online naar een server gestuurd: een echte, tastbare server. Cloudserviceproviders beschikken over honderden of duizenden fysieke servers, die samen de naam 'server farms' dragen en die zich in datacenters over de hele wereld bevinden.

Dus zo simpel mogelijk gezegd, bestaat de cloud uit een verzameling servers en datacenters, overal ter wereld, waar we gegevens kunnen opslaan.

Eigenlijk is het een digitale opslagplaats waar je al je bestanden kunt bewaren. Het grote verschil is dat je normaal fysiek naar een opslagplaats moet gaan om je spullen op te halen, terwijl je de cloud vanaf elk apparaat kunt bereiken, zolang je maar internetverbinding hebt.

Voor alle duidelijkheid: 'de cloud' is dus geen aparte, tastbare eenheid. Het is net iets abstracter. De 'cloud' is in wezen een metafoor voor het internet zelf. Als je een bestand in de cloud opslaat, dan sla je het online op. Iedereen met de juiste middelen en infrastructuur kan zijn eigen cloud hosten, maar het is niet eenvoudig en zeker niet goedkoop, dus als we het over een cloudservice hebben, hebben we het over hoogwaardige services die worden aangeboden door een provider als Dropbox.

Laten we, om het even in perspectief te plaatsen, elektriciteit als voorbeeld nemen. Het zou ontzettend duur zijn en veel onderhoud vergen om een eigen generator in je huis te hebben. Daarom hebben we dus energieleveranciers die in wezen één grote generator bedienen waar iedereen toegang toe heeft, en betalen we allemaal gewoon voor wat we gebruiken. Als je het zo bekijkt is het veel efficiënter en voordeliger om een cloudserviceprovider je gegevens te laten hosten en op te slaan, dan om je eigen infrastructuur op te bouwen.

Overige functies naast de cloudopslagservices

De cloud is simpel gezegd een digitale opslagoplossing, maar cloud computing is feitelijk op te splitsen in drie verschillende kernfuncties: Infrastructure as a Service (IaaS), Platform as a Service (PaaS) en Software as a Service (SaaS).

  • Infrastructure as a Service (IaaS) verwijst naar cloudproviders die hun serverruimte aanbieden voor allerlei zaken, van dataopslag tot webhosting. In dit geval beheer en onderhoud je nog steeds de gegevens, website of toepassing, terwijl de cloudprovider je simpelweg de IT-middelen verhuurt om dit te doen.

    Dropbox gebruiken voor bestandsopslag is een voorbeeld van een IaaS. Je kunt gegevens raadplegen, wijzigen en toevoegen, terwijl Dropbox voor de hostservers zorgt.

    Een ander voorbeeld is Netflix, dat gebruik maakt van IaaS-modellen om de enorme stapels gegevens van klanten wereldwijd efficiënt te beheren, zodat men snel toegang heeft tot content, zonder dat er ook maar iets hoeft te worden gedownload, en zonder dat Netflix een eigen gigantisch datacenter hoeft te bouwen om de eindeloos groeiende collectie op te slaan.

    Ondertussen wordt bijna elke website die je bezoekt via de cloud gehost dankzij IaaS-modellen.
  • Platform as a Service (PaaS) is vergelijkbaar met IaaS, maar geeft iets meer controle aan de cloudprovider. Vroeger was het ontwikkelen en lokaal testen van software erg duur, vooral als het om tijd, geld en opslagruimte ging. PaaS biedt een virtueel platform voor het ontwikkelen en testen van de back-end, zodat programmeurs een virtueel framework hebben om online software te ontwikkelen, waarbij alle servers en de opslag nog steeds door de provider worden afgehandeld. Ontwikkelen en testen op locatie kan leiden tot verlies, dus bieden PaaS-modellen een virtuele oplossing.
  • Software as a Service (SaaS) wijst op alle software die via de cloud draait. Neem bijvoorbeeld Dropbox Paper. Met deze toepassing kun je online tekstbestanden maken, bewerken, delen en eraan samenwerken, en je hoeft je geen zorgen te maken over de installatie of over het feit dat de toepassing ruimte in beslag neemt op je machine: de cloudprovider zorgt voor alles. Je kunt de toepassing eenvoudig on-demand openen en vanaf elk apparaat werken aan bestanden. Een ander voorbeeld van SaaS kan een extensie zijn zoals Grammarly, die online en rechtstreeks in je webbrowser draait.

Simpel gezegd bieden IaaS-modellen de meeste controle over je middelen en worden door beheerders gebruikt voor hosting en opslag. PaaS-modellen bieden minder controle en worden door ontwikkelaars gebruikt en SaaS-modellen met de minste controle worden door eindgebruikers gebruikt.

Wat is de hybride cloud?

Om het wat technischer te maken, zijn er openbare clouds, privéclouds, hybride clouds en multiclouds.

De openbare cloud verwijst naar cloudservices die iedereen kan gebruiken. Dropbox-services zijn bijvoorbeeld allemaal openbare cloudservices. Iedereen die Dropbox gebruikt, huurt een deel van de serverruimte, dus de openbare cloud kan als een gedeelde omgeving worden gezien, een soort groot kantoor, waar iedereen zijn eigen beveiligde bureau en kluisje heeft.

De privécloud is heel anders, omdat de virtuele machine en de gehele cloud-infrastructuur op slechts één klant gericht is. Je host nog steeds alles online, maar de server die je gegevens host is uitsluitend van jou. De een kiest er misschien voor om een privécloud te gebruiken voor wat extra veiligheid, terwijl de ander juist de privécloud gebruikt voor de prestaties. De server waarop je data gehost wordt, wordt namelijk niet verdeeld over meerdere klanten, maar gebruikt alle rekenkracht voor jou.

Privéclouds geven de klant ook de volledige controle over hoe de server wordt beheerd, beveiligd en geback-upt, in tegenstelling tot openbare clouds. De meeste mensen zullen waarschijnlijk de openbare cloud gebruiken, maar de privécloud is favoriet bij mensen die met big data werken, zoals een petabyte.

Hybride clouds gebruiken zowel eigen servers als openbare cloudservers, dus kun je grotere of meerdere privédocumenten in de privécloud bewaren, maar de rest op de openbare cloud laten staan.

Er is sprake van een multicloud als een bedrijf gebruik maakt van meerdere verschillende openbare clouds, in tegenstelling tot een combinatie van privé en openbaar als bij hybride. Dit gebeurt doorgaans omdat verschillende cloudserviceproviders verschillende services aanbieden en één bedrijf ze allemaal nodig heeft.

De voordelen van de cloud voor bedrijven

Voor bedrijven gaan de voordelen van cloud computing veel verder dan enkel een eenvoudige opslagoplossing. Cloud computing is een essentiële drijfveer geworden voor productiviteit, efficiëntie, groei en de organisatie van moderne werkplekken. Een paar van de belangrijkste voordelen van cloud computing voor bedrijven zijn:

  • Kosten: Alles op locatie doen kan ontzettend duur zijn. IT-systemen en -apparatuur onderhouden op locatie is niet meer nodig met de cloud. Als pay-as-you-go-service zorgt cloud computing tot een aanzienlijke verlaging van de kosten van zowel de hardware als het personeels- en energieverbruik. Je besteedt bovendien minder tijd aan IT-kwesties en bent dus meer op je doelen gericht.
  • Noodherstel: Maak een back-up van al je belangrijke bestanden en gegevens naar de cloud, voor een cruciaal stukje extra bescherming. Je neemt een groot risico als je alles op één plek bewaart; van een natuurramp of plotselinge stroomuitval tot een malware-aanval, je kunt altijd met lege handen komen te staan. Zo is de cloud bijzonder belangrijk, omdat het een back-up maakt van je gegevens op meerdere servers op meerdere locaties.
  • Gegevensbescherming en -beveiliging: Ondanks wat sommigen misschien denken, zorgen de cloud computing services voor een uitstekende cloudbeveiliging van je privégegevens. Je zou denken dat het veiliger is om alles zelf te bewaren, maar je kunt de cloud beschouwen als een bankkluis. Cloud service providers geven voorrang aan de veiligheid en bescherming van je gegevens, die allemaal versleuteld zijn, en meestal kun je je eigen beveiligingsinstellingen voor de cloud instellen. Een bankkluis is ontworpen om kostbaarheden zo veilig mogelijk op te slaan, net als de cloud de veiligste manier is om gegevens op te slaan.
  • Schaalbaarheid: Cloud computing biedt bedrijven net dat beetje extra flexibiliteit om te groeien, of in sommige gevallen juist te krimpen. Naarmate je bedrijf groter wordt, heb je meer ruimte, tijd en geld nodig om het te runnen. Het feit dat je de cloud kunt gebruiken waar en wanneer dat nodig is, biedt een virtuele omgeving om deze groei te faciliteren. Aan de andere kant, als het bedrijf achteruitgaat, betaal je in ieder geval niet voor apparatuur of middelen die je niet meer nodig hebt, want met cloud computing services betaal je alleen voor wat je gebruikt.
  • Flexibiliteit: Omdat alles in de cloud wordt opgeslagen en gebruikt, heb je de flexibiliteit om overal ter wereld te kunnen werken. Nu het traditionele concept van de werkplek telkens sneller evolueert, speelt cloud computing een fundamentele rol in het virtueel functioneren van bedrijven. Met cloud computing werk je ook eenvoudiger aan bestanden en gegevens vanaf mobiele apparaten, wat steeds belangrijker wordt.
  • Samenwerking: Zo kun je niet alleen je bestanden in de cloud opslaan, maar ook aanmaken en bewerken, wat zorgt voor een efficiëntere samenwerking. Met cloud computing werkt een team van tien personen op verschillende locaties aan hetzelfde document. Dit maakt de organisatie en het resourcemanagement binnen een team eenvoudiger dan ooit.

Voordelen van cloud computing voor persoonlijk gebruik

Ook buiten het kantoor zijn er tal van mogelijkheden om thuis gebruik te maken van cloud-oplossingen. Het grootste voordeel is natuurlijk de ruimte die je bespaart. Als je nog geen gebruik maakt van cloud-opslag, staan je bestanden waarschijnlijk voor het grootste deel op je computer of smartphone. Als je ruimte tekort komt op dat apparaat, kun je kiezen voor een externe harde schijf, en als die vol raakt, krijg je een tweede externe harde schijf, enzovoort. Dan wordt het opeens een stuk lastiger om dat oude document te vinden dat je dringend nodig hebt.

Door al je bestanden op één virtuele plek op te slaan, die geen enkele persoonlijke ruimte in beslag neemt, houd je overzicht en controle, terwijl je tegelijkertijd geld bespaart op de aanschaf van hardware. Het helpt ook om je apparaat beter te laten presteren als een groot deel van je bestanden naar de cloud is gemigreerd.

Ondertussen bespaart gebruikersvriendelijke, cloud-gebaseerde software zoals Dropbox Paper (in tegenstelling tot applicaties die moeten worden gedownload en geïnstalleerd) ook veel ruimte en helpt het om alles overzichtelijk te houden. Veel van deze software gebruik je als een mobiele app of webapplicatie, dus door cloud-gebaseerde software te gebruiken werk je vanaf elk apparaat, waar je ook bent.

Ook wordt het makkelijker om bestanden te delen met geliefden, zodat je bijvoorbeeld een gezamenlijk fotoalbum kunt maken waar iedereen in je familie toegang toe heeft.

De voordelen van cloud computing zijn duidelijk, of het nou thuis of op het werk is; de cloud verhoogt de productiviteit, verbetert de organisatie, bevordert de samenwerking en verlaagt de kosten, terwijl je gegevens veilig en beschermd blijven.